Czasy wielkich odkryć polarnych i… kobiety, które porzuciły konwencjonalną rolę pani domu, by u boku mężów, najznamienitszych polarników, uczestniczyć w podboju krainy wiecznego śniegu. Brały udział w ekspedycjach, zdobywały fundusze, umacniały sławę swych małżonków, a przede wszystkim im doradzały, nie pozwalając zwątpić w sukces wypraw.
Kari Herbert od nowa pisze historię odkryć polarnych i przedstawia siedem ambitnych indywidualistek, które swoim życiem i dokonaniami wyprzedziły czasy, w jakich żyły. Pokazuje też mało znany obraz ich mężów, zdobywców rejonów podbiegunowych – ich słabości, ambicje, fascynacje i wysiłek, jaki włożyli, by z powodzeniem ukończyć swe ekspedycje.   
Żony polarników. Siedem niezwykłych historii to książka napisana z pasją przez córkę sir Wally’ego Herberta. Autorka, która jako dziecko brała udział w wyprawie ojca, zna realia polarniczego życia jak mało kto. Publikacja, skonstruowana jako zbiór epizodów, wspomnień i listów, odkrywa przed czytelnikami prywatne życie niezwykłych kobiet i pokazuje, jak ważną rolę odgrywały w odkryciach polarnych.

Kari Herbert – podróżniczka i fotografka, córka jednego z największych polarników XX w. Publikuje m.in. w „Sunday Times”, „Independent” i „Observer”. Autorka wydanej w 2010 r. przez wydawnictwo Carta Blanca książki Córka polarnika. Zapiski z krańca świata.
 

Słowo wstępne

Dla Josephine Peary i mojej matki Marie Herbert zetknięcie z daleką Północą było przepustką do mniej zwyczajnego życia. Nieświadomie stały się one w ten sposób członkiniami grupy, którą można by określić jako „klub żon polarników” – nieformalnego stowarzyszenia dzielnych kobiet, doświadczających niespotykanej samotności i nieustannie kierujących myśli w stronę najdalszych rubieży znanego świata za sprawą wypraw swych mężczyzn, a czasem również własnych ambicji.
Siedem dam, których historie chcę opowiedzieć, łączy wiara w niezwykłą wagę misji ich mężów, chociaż żyły w innych czasach i pochodziły z odmiennych krajów i środowisk. W przeciwieństwie do mitycznej Penelopy (a niemal wszystkie do niej porównywano), biernie czekającej na jakikolwiek znak od ukochanego, każda z nich w jakiś sposób zachęcała swojego mężczyznę do wypraw w nieznane. W różnym stopniu odgrywały wiele ról wykraczających poza tradycyjne zadania żony: menedżera, kronikarza, matki, zbieraczki funduszy, pielęgniarki, doradcy, a przede wszystkim muzy.
Panuje niemal powszechna zgoda, iż polarni pionierzy to ludzie szczególni: silni i odważni, napędzani wiarą, przekonaniem lub też złudzeniem, że przyszli na świat, po to by zwyciężać. Dla nich nieznośna fizyczna mordęga i wyrzeczenia nic nie znaczą – stanowią nieodłączny element warsztatu pracy. Oczywiste jest również to, że żona polarnika powinna mu dorównywać pod względem siły ducha, a może i ambicji, aby mogła znieść wyzwania stojące przed rodziną eksploratora, i nieważne, czy jest on akurat w domu, czy też na wyprawie. A jednak wciąż powraca to samo pytanie: co skłania kobietę do związania się z kimś, kto spędza poza domem nieraz kilka lat bez przerwy, a gdy wraca – jeśli w ogóle – jest już zupełnie innym człowiekiem? Moją matkę pytano o to wiele razy. Nie było – i nadal nie ma – łatwej odpowiedzi, bo relacja między polarnikiem a jego żoną i rodziną jest w każdym wypadku inna. Wszystkie historie stają się przez to jeszcze bardziej fascynujące.
Od dzieciństwa byłam świadkiem niezwykłej gry emocji i wyzwań. Mój ojciec, jeden z ostatnich przedstawicieli „starej szkoły”, gnał psim zaprzęgiem przez głuszę, kierunek wyznaczał z pomocą gwiazd, a technik przetrwania w środowisku arktycznym uczył się od ludzi, którzy podróżowali z takimi polarnymi bohaterami, jak Scott czy Shackleton, a także od Innuitów z północno-zachodniej Grenlandii. Stawiał czoła śnieżycom, walczył ze skrajnym głodem, a gdy wyruszał w nieznane, w uszach dźwięczało mu echo szyderstw, że wybiera się w podróż niemożliwą do ukończenia, a nawet samobójczą. Tak jak wielu polarnych pionierów przed nim zdawał się na opatrzność, gdy wydawało się, że nie ma już żadnej nadziei.
U szczytu swej kariery odbył podróż nazywaną często „ostatnią wielką wyprawą na ziemi” – przekroczył Ocean Arktyczny, przecinając biegun północny. Ta szesnastomiesięczna przeprawa po nieustannie płynącym i łamiącym się lodzie, nie dość że była pierwszą ekspedycją poprzez dach świata, to jeszcze obecnie jest uznawana za pierwsze zdobycie bieguna północnego drogą lądową. Chociaż nie byłam świadkiem tego osiągnięcia, wielokrotnie mogłam obserwować ojca pośród polarnej dziczy, a kilka razy gorączkowo ściskałam dłoń matki, gdy nas opuszczał, wyruszając w kolejną podróż.
Dorastałam, patrząc, jak ojciec ściga swój sen, a matka towarzyszy mu, kiedy tylko może, wspierając jego wizje, nawet jeśli oznaczało to długi okres bolesnej rozłąki, problemy finansowe i obawę o jego bezpieczeństwo. Pomimo wystawienia na liczne próby małżeństwo moich rodziców było pod wieloma względami wyjątkowe: oparte na szacunku, przyjaźni i wspólnym umiłowaniu przygód. Nie tylko mój ojciec często podróżował – wielokrotnie wspierał również moją matkę, kiedy to ją opanowywała żądza przygód.
W czasach dzieciństwa taki niespokojny styl życia wydawał mi się całkiem naturalny – w końcu nie było mi dane doświadczyć żadnego innego. Dopiero znacznie później, gdy sama zaczęłam wykuwać swój życiowy szlak, zdałam sobie sprawę, że pod wieloma względami nie żyliśmy zwyczajnie. To wtedy jęłam odczuwać bliskość łączącą nas z innymi mężczyznami i kobietami – bohaterami wielkich polarnych opowieści – i z zaskoczeniem odkryłam wiele zbieżnych doświadczeń, wspólnych dla wszystkich rodzin odkrywców. Z fascynacji tą osobistą stroną historii polarnictwa zrodziła się niniejsza książka.