Mnisi Wschodu i Zachodu. Historia monastycyzmu chrześcijańskiego
Juan Maria Laboa
Atlas jest próbą całościowego przedstawienia fenomenu życia zakonnego w chrześcijaństwie. Autorzy śledzą kolejne fazy rozwojowe monastycyzmu od starożytnych początków po czasy współczesne. Zwracają uwagę na punkty zwrotne, postaci wielkich reformatorów, opisują formacje i nurty.
Obok ujęcia historycznego ukazują monastycyzm w przekroju geograficznym, zwracając uwagę na podobieństwa i różnice w życiu zakonnym w poszczególnych rejonach świata i kulturach chrześcijańskich. Osobne rozdziały zostały poświęcone specyfice monastycyzmu egipskiego, syryjskiego, gruzińskiego, bułgarskiego, rumuńskiego, rosyjskiego, irlandzkiego itd.
Atlas zawiera liczne ilustracje, mapy, indeks osób oraz indeks nazw geograficznych.
I. UNIWERSALIZM ZJAWISKA MONASTYCYZMU. . .9
1. Dawny monastycyzm Wschodu. Hinduizm, buddyzm i dżinizm. . .9
2. Śródziemnomorskie korzenie drogi życia . . . 16
3. Monastycyzm starotestamentowy . . .18
II. POCZĄTKI MONASTYCYZMU CHRZEŚCIJAŃSKIEGO . . . 22
1. Monastycyzm a Nowy Testament. Zjawisko nieobecne we wczesnym chrześcijaństwie. . .22
2. Długi okres rozwoju. Ideały pierwszych gmin chrześcijańskich. . .26
3. Orygenes, mnich przedmonastyczny. . .30
4. Ascetyzm przedmonastyczny. . .32
IV. ZACHODNIA TRADYCJA MONASTYCZNA . . . 56
1. Dwaj niestrudzeni propagatorzy. Św. Jan Kasjan i św. Hieronim . . .56
2. Monastycyzm w Galii. Św. Marcin z Tours i wyspa Leryn (Lérins) . . .60
3. Monastycyzm augustyński. Św. Augustyn i Hippona . . .64
4. Monastycyzm iberyjski . . .68
5. Monastycyzm irlandzki . . .72
6. Św. Benedykt . . .76
7. Święta reguła. . .80
8. Szerzenie się reguły benedyktyńskiej . . .84
V. ROZWÓJ MONASTYCYZMU NA WSCHODZIE . . . 88
1. Św. Bazyli Wielki i tradycja wschodniego Kościoła prawosławnego. . . .88
2. Św. Saba i jego reguła . . .92
3. Monastycyzm i ikonoklazm . . .96
4. Reforma studycka i św. Teodor. Reforma ofi cjum monastycznego w Konstantynopolu . . .98
5. Św. św. Cyryl i Metody . . . 100
6. Różnorodność reguł monastycznych . . . 104
7. Monastycyzm na obszarach pod panowaniem islamu . . . 108
VI. ROZWÓJ MONASTYCYZMU NA ZACHODZIE . . . 112
1. Św. Grzegorz Wielki. Pierwszy papież-mnich . . . 113
2. Reguła mieszana . . . 116
3. Mnisi i ewangelizacja . . .120
4. Reforma karolińska. Św. Benedykt z Aniane . . .124
5. Cluny. . .128
6. Powrót na pustynię. Monastyczne wyzwanie dla monastycyzmu . . .136
VII. TYSIĄCLECIE CHRZEŚCIJAŃSKIEGO MONASTYCYZMU NA WSCHODZIE. . . 138
1. Athos i przemiany w okresie macedońskim. . .138
2. Monastycyzm bułgarski . . . 146
3. Monastycyzm serbski . . .152
4. Monastycyzm ormiański . . . 160
5. Monastycyzm gruziński . . . 166
6. Monastycyzm włosko-grecki . . . 174
7. Monastycyzm na Rusi Kijowskiej . . . 178
8. Wpływ Synaju, Bizancjum i góry Athos. . . 182
9. Św. Grzegorz Palamas i hezychazm. . . . 186
10. Św. Sergiusz z Radoneża. Poprzednicy i następcy. . .190
11. Monastycyzm rumuński. . .198
12. Filokalia . . . .206
13. Starczestwo i rosyjska pobożność w XVIII i XIX w. . . 210
14. Współczesny monastycyzm prawosławny. . . 214
15. Monastycyzm w kościołach przedchalcedońskich . . .220
VIII. TYSIĄCLECIE CHRZEŚCIJAŃSKIEGO MONASTYCYZMU NA ZACHODZIE. . . 224
1. Św. Anzelm z Canterbury. . .224
2. Kartuzi . . .228
3. Cystersi . . .232
4. Reformacja i monastycyzm . . . .238
5. Trapiści . . . .240
6. Życie pustelnicze w XX w. . .244
7. Monastycyzm w Afryce . . .248
8. Monastycyzm anglikański . . .250
9. Współczesny monastycyzm protestancki w Europie. . .254
11. Monastycyzm w Ameryce Łacińskiej . . . .258
12. Monastycyzm w Oceanii i Azji . . . .260
13. Ekumenizm. . . .262
14. Monastyczny dialog międzywyznaniowy . . .264
Dary monastycyzmu . . .266
Indeks osób . . .268
Indeks miejsc . . .270
Źródła fotografii . . .272
Drukuj stronę
